در نظام نوین فرهنگی پسا جنگ جهانی دوم، تلاش میشود تا ادیان الهی به حاشیه رانده شده و یا آنها را با «انسانمحوری» (اومانیسم) جایگزین نمایند. با فرض دینگرایی بخش عظیمی از جهان، این سؤال مطرح میباشد که آیا گرایش به هدایت انسانها به سمت ادیان الهی توسط هدایتگران (پیامبران و روحانیون) حق مسلم تلقی میشود یا همانطوریکه در نظامهای فرهنگی سکولاریسم و لائیسیته ترویج میشود، با اتکای به اصل «فردی بودن» اعتقادات و گرایشات مذهبی چنین حقی به رسمیت شناخته نمیشود؟ با بررسی ساختار سیاسی و حقوق فرهنگی جامعه لائیک و سکولار فرانسه و جامعه دینی ایران، میتوان نتیجه گرفت که اصل هدایتگری در هر دو جامعه مشروع بلکه ضروری و حتی واجب انگاشته میشود، چرا که هدف از آن تضمین آزادی انسان در انتخاب مسیر صحیح مادی و معنوی است. این ضرورت نهتنها شرعاً و عقلاً قابل اثبات است، بلکه اسناد حقوقی بینالمللی و متون قانونی غالب کشورها نیز بر آن صحه میگذارند. بر مبنای قوانین دو کشور مورد مطالعه این مقاله، که با روش کتابخانهای و توصیفی ـ تحلیلی و تطبیقی انجام شده است، این ضرورت قابل اثبات بوده تا حدی که صریحاً یا تلویحاً بر حق بر هدایت تأکید و مشروعیت آن پذیرفته شده است.
TAHERI MOOSAVI S M S. The Right to Guidance: Looking at Islam, International documents and domestic Laws of Iran and France. IHRJ 2025; 2 (1) :1-25 URL: http://islamichumanrights.ir/article-1-58-fa.html
طاهری موسوی سید محمد سعید. حق بر هدایت با نگاهی به اسلام، اسناد بینالمللی و قوانین داخلی ایران و فرانسه. مجله حقوق بشر اسلامی. 1404; 2 (1) :1-25