Islamic Human Rights Journal

fa ‌رفتار کرامت‌بنیاد با بزه‌دیده در بستر دیدگاه‌های فلسفی و بین‌المللیِ کرامت انسانی Foundation's Treatment of The Dignity of The Victim In The Context of Philosophical and International Views of Human Dignity پژوهشي Research کرامت انسانی از اصل‌های بنیادی حقوق بشر است که هم از دیدگاه فلسفی و هم بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. به موجب آن، هر انسانی گذشته از ویژگی‌هایی مانند قومیت یا نژاد، جنس یا جنسیت، دین یا مذهب، ملیت یا خاستگاه و زادگاه، زبان یا گویش و دیگر ویژگی‌های مشابه، از کرامت یا حیثیت ذاتی بهره‌مند است. به همین دلیل، امروزه کرامت یا حیثیت انسانی را از حق‌های طبیعی بشر می‌شمارند. برای نمونه، از دیدگاه اسلامی، کرامت، نعمتی ست که خدا به بشر داده است که موجب می‌شود انسان و حیثیت او شایسته احترام باشد. از دیدگاه بین‌المللی نیز اصل کرامت انسانی که به طور معمول با تعبیر «حیثیت ذاتی» به کار می‌رود، یکی از هنجارهای شناخته‌شدۀ حقوق بشری ست که در سندهای بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. از نظرگاهی میان‌رشته‌ای، یکی از نمودهای این اصل در بزه‌دیده‌شناسی به چشم می‌خورد که با مفهوم «رفتار منصفانه یا کرامت‌بنیاد با بزه‌دیده» بیان می‌شود. این مفهوم بزه‌دیده‌شناختی را می‌توان بر پایۀ هر دو دیدگاه فلسفی و بین‌المللیِ کرامت انسانی تبیین کرد. مقالۀ پیش رو، با روشی توصیفی ـ تحلیلی، این مفهوم را بر همین دو پایه بررسی می‌کند و نتیجه می‌گیرد که رفتار کرامت‌بنیاد با بزه‌دیده به‌مثابه یکی از حق‌های بنیادی بزه‌دیدگان، افزون بر بنیان‌های عقلی، اخلاقی و دینی، دارای بنیان‌های حقوقی و بین‌المللی ست.   Human dignity is one of the fundamental principles of human rights. It has been recognized in the light of philosophical as well as international theories and perspectives. Accordingly, all human beings are born free and equal in dignity and rights, and everyone is entitled to all international human rights without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social origin, property, birth or other status. For this reason, today inherent dignity is regarded as one of the natural rights of mankind. From a philosophical viewpoint, human dignity is recognized in the Islamic perspective. At the international level, many documents and instruments, esp. at the United Nations system, have adopted the concrete norm of inherent dignity. From an interdisciplinary approach, the contemporary system of international human rights law has witnessed the recognition of a victimological attitude to the human dignity according to which fair treatment is defined as a fundamental rights of victims. This principle requires that a person is recognized a victim regardless of whether the perpetrator is identified, apprehended, prosecuted or convicted and regardless of the familial relationship between the perpetrator and the victim, as well as without distinction of any kind, such as race, colour, sex, age, language, religion, nationality, political or other opinion, cultural beliefs or practices, property, birth or family status, ethnic or social origin, and disability.   کرامت انسانی, رفتار کرامت‌بنیاد, حیثیت ذاتی, بزه‌دیده, حق‌های بزه‌دیدگان Human Dignity, Inherent Dignity, Fair Treatment, Victim, Victims Rights 1 14 http://islamichumanrights.ir/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 MEHRDAD RAYEJIAN ASLI مهرداد رایجیان اصلی m.rayejian@samt.ac.ir 100319475328460040 100319475328460040 Yes Assistant Professor of Criminal Law & Criminology, The Institute for Research and Development in The Humanities (SAMT), Tehran, Iran. استادیار حقوق جزا و جرم‌شناسی پژوهشکده تحقیق و توسعۀ علوم انسانی «سمت»، تهران، ایران.